Tequila Blanco, Reposado, Añejo: Khác Nhau Và Cách Đọc Nhãn

Một chai tequila có khoảng bốn dòng chữ đáng đọc, và chúng nói gần như mọi thứ về chai rượu: làm từ gì, ủ bao lâu, nhà máy nào làm, có đúng hàng Mexico không. Biết đọc mấy dòng này, bạn tự đoán được chai mình nằm ở nhóm phổ thông hay nhóm cao cấp trước khi đi hỏi giá.

Bài dưới đi lần lượt từng dòng. Phần định giá từng hãng nằm ở trang thu mua rượu tequila của Thu Mua Rượu Ngoại.

Dòng thứ nhất: 100% de agave hay không

Tequila làm từ cây agave xanh, giống Weber. Cây phải trồng nhiều năm mới thu được phần lõi (piña), đem nấu chín rồi ép lấy nước đường để lên men và chưng cất.

Nhãn ghi 100% de agave hoặc 100% puro de agave nghĩa là toàn bộ đường lên men lấy từ agave. Nhãn chỉ ghi “Tequila” mà không có cụm này thì đó là loại hay gọi là mixto: chỉ cần ít nhất 51% đường từ agave, phần còn lại từ đường khác. Mixto rẻ hơn, vị gắt hơn, và gần như không có giá khi bán lại.

Các hãng bên mình hay gặp như Patrón, Don Julio, Casamigos đều làm 100% agave.

Dòng thứ hai: rượu đã nằm trong gỗ bao lâu

Quy định Mexico chia tequila theo thời gian ủ. Đây là dòng ảnh hưởng giá mạnh nhất:

• Blanco (còn ghi Silver hoặc Plata): không ủ hoặc chỉ nghỉ rất ngắn, dưới hai tháng. Vị agave tươi, cay nhẹ.
• Joven (hay Oro, Gold): blanco pha với tequila đã ủ, hoặc được làm màu. Nhiều chai “Gold” giá rẻ là mixto.
• Reposado: ủ trong gỗ sồi từ hai tháng tới dưới một năm. Màu vàng nhạt, mềm hơn.
• Añejo: ủ từ một năm tới dưới ba năm, thùng không quá 600 lít. Màu hổ phách, hợp uống thẳng.
• Extra Añejo: ủ từ ba năm trở lên. Hạng này mới có từ năm 2006 và là nhóm đắt nhất.

Cristalino không phải hạng chính thức. Đó là tequila đã ủ, thường là añejo, được lọc qua than để mất màu nhưng giữ một phần hương gỗ. Casamigos lại chọn làm Cristalino từ reposado. Khi chụp ảnh gửi bán, chữ nhỏ ghi hạng gốc dưới chữ Cristalino rất quan trọng.

Dòng thứ ba: mã NOM và tem CRT

Chai tequila thật luôn có mã NOM gồm bốn chữ số, cho biết nhà máy nào chưng cất. Nhiều thương hiệu khác nhau có thể cùng một mã NOM vì thuê chung một nhà máy, điều đó bình thường. Nhãn cũng thường có chữ CRT, tên Hội đồng Quản lý Tequila của Mexico, đơn vị kiểm soát việc dùng tên tequila.

Chai thiếu mã NOM, mã sai số chữ hoặc in nhòe là chai bên mình xem kỹ nhất. Mã NOM còn giúp tra ngược: biết nhà máy thì biết chai đó cùng nguồn với những hãng nào.

Dòng thứ tư: Hecho en México, độ cồn và dung tích

Tequila chỉ được làm ở bang Jalisco và một số vùng được chỉ định thuộc Guanajuato, Michoacán, Nayarit, Tamaulipas. Chữ Hecho en México phải có. Độ cồn phổ biến 38–40%. Dung tích 750ml thường là hàng đi Mỹ, 700ml là hàng châu Âu và nhiều nơi khác, 1 lít là hàng sân bay.

Tequila và mezcal: đừng gộp làm một

Mezcal là nhóm rộng hơn, dùng được nhiều giống agave và làm ở các vùng khác, nổi nhất là Oaxaca. Lõi agave thường được nướng trong hố đất nên mezcal có mùi khói. Tequila là một dạng mezcal riêng, chỉ dùng agave xanh Weber. Chuyện con sâu trong chai chỉ gặp ở vài nhãn mezcal, tequila chính hãng không có.

Những gì trên nhãn làm giá bán lại khác nhau

• Hạng ủ: extra añejo và añejo của hãng lớn được hỏi nhiều hơn blanco.
• Dòng biểu tượng của hãng: Don Julio 1942, Reserva de la Familia của Jose Cuervo, các chai gốm thủ công.
• Hộp và phụ kiện: tequila nằm trong hộp gỗ hay hộp giấy cứng của hãng thường nhích thêm cỡ 5–15%.
• Seal: màng niêm hay tem cổ chai còn nguyên. Nắp nhiều chai tequila là nút gỗ hoặc kim loại nặng, dễ bị mở thử.

Câu hỏi khi đọc nhãn tequila

Tequila Gold có phải loại cao cấp?

Không. Gold hay Oro chỉ nói về màu. Nhiều chai Gold là mixto được làm màu. Muốn biết chai cao cấp hay không, xem có chữ 100% de agave và hạng ủ.

Chai không có chữ Añejo nhưng màu vàng đậm thì sao?

Có thể là reposado lâu, joven có làm màu, hoặc bản đặc biệt của hãng. Gửi ảnh mặt sau có mã NOM để bên mình xác định.

Tequila có già thêm trong chai không?

Không. Giống whisky, tequila ngừng thay đổi khi rời thùng. Chai để lâu chỉ có nguy cơ hụt mực nếu nắp không kín. Cách đọc nhãn bourbon cũng theo logic thời gian ủ tương tự, xem bài bourbon là gì, khác Scotch ra sao.

Chai Patrón, Don Julio xách tay không tem có bán được không?

Được. Hàng xách tay không tem phụ vẫn nhận nếu chai nguyên, giá sẽ thấp hơn một chút so với chai có tem nhập khẩu.

Đọc tiếp các bài cùng loạt: gin là gì, London Dry khác gì và vodka cao cấp khác vodka thường ở đâu. Đang giữ tequila và muốn biết giá, chụp hai mặt chai, nhớ để lộ mã NOM, rồi nhắn Zalo 038.737.6666; thường 30–60 phút sau bạn có con số tham khảo.