Rượu Tây Phụng (Xifeng) là gì: phượng hương, tửu hải và cách đọc nhãn

Tây Phụng (西凤酒, Xifeng, có nơi đọc là Tây Phượng) là bạch tửu của huyện Phượng Tường, thành phố Bảo Kê, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Nó là một trong bốn “danh tửu” được chọn ở cuộc bình rượu toàn quốc đầu tiên năm 1952, cùng Mao Đài, Phần Tửu và Lô Châu Lão Diếu. Kiểu hương của nó riêng tới mức người ta đặt hẳn một tên cho nó: “phượng hương” (凤香型), nằm giữa vị sạch của thanh hương và vị đậm của nồng hương.

Thứ làm Tây Phụng khác: “tửu hải”

Đa số bạch tửu được ủ trong chum sành. Tây Phụng thì nổi tiếng với “tửu hải” (酒海, biển rượu): những vật chứa lớn đan bằng mây và các vật liệu tự nhiên, lót nhiều lớp giấy bên trong và quét chất chống thấm theo cách truyền thống. Rượu ủ trong tửu hải nhận thêm mùi từ chính lớp vỏ ấy, một phần tạo nên kiểu phượng hương. Kỹ thuật này được hãng giới thiệu là có từ lâu đời và vẫn còn dùng tới nay.

Kết quả là một rượu vừa có mùi trái cây, mùi ngũ cốc như nồng hương, vừa giữ được độ sạch, gọn ở hậu như thanh hương. Người uống quen Ngũ Lương Dịch hay Phần Tửu thường nhận ra Tây Phụng “lưng chừng” giữa hai bên.

Đặt cạnh các danh tửu khác

Phần Tửu có bài riêng: Phần Tửu là gì. Về Lô Châu Lão Diếu, bản cao cấp nhất mà người Việt hay gặp là Quốc Diếu 1573, xem trang thu mua rượu Quốc Diếu 1573.

Đọc nhãn chai Tây Phụng

Chai trong ảnh là Tây Phụng bản 15 năm, 45%, 500ml: chai thủy tinh trong có vai vuông, nắp màu đồng, ba chữ 西鳳酒 đỏ lớn ở thân, bên dưới là 十五年陈酿 (rượu ủ mười lăm năm) và con số 2001. Vài điểm cần nhớ khi đọc nhãn loại này:

• Các con số trên nhãn bạch tửu không phải lúc nào cũng là năm sản xuất. Nhiều con số là tên dòng hoặc chi tiết thiết kế. Năm và ngày đóng chai thật nằm ở dòng 生产日期, thường in trên nắp, cổ chai hoặc hộp.
• “Năm” trên bạch tửu không được quy định chặt như tuổi whisky Scotch. Nên coi “15 năm” là cách hãng phân hạng sản phẩm hơn là con số tuổi tuyệt đối.
• Độ cồn ghi ở dòng 酒精度, ví dụ 45%vol. Tây Phụng có nhiều mức độ cồn, từ dưới 40% tới trên 50%, tùy dòng.

Cách đọc chữ trên nhãn rượu Trung Quốc nói chung có ở bài cách đọc nhãn rượu Trung Quốc.

Uống Tây Phụng

Như các bạch tửu khác, rót ly nhỏ, uống ở nhiệt độ phòng, đi với đồ ăn. Ở Thiểm Tây, Tây Phụng hay đi cùng các món mì, thịt cừu, đồ cay. Bản 45% dễ uống hơn bản trên 50%, hợp người mới làm quen bạch tửu. Chai còn nguyên nắp để lâu không hỏng, chỉ cần tránh nắng và nóng vì chai thủy tinh trong.

Có bán lại được không

Ở Việt Nam, Tây Phụng ít phổ biến hơn Mao Đài, Ngũ Lương Dịch hay Kiếm Nam Xuân, nên người mua lại không nhiều. Chai còn hộp, nguyên seal, ngày đóng chai rõ vẫn có người nhận, giá nghiêng về nửa dưới của khoảng thu mua rượu mạnh thông thường (40 đến 70% giá bán lẻ). Chai bản đặc biệt, bản kỷ niệm có năm rõ ràng có thể được hỏi nhiều hơn.

Trang thu mua rượu Trung Quốc liệt kê các nhãn bên mình nhận và cách chụp ảnh gửi báo giá. Muốn xem toàn cảnh, đọc thêm các loại rượu Trung Quốc nổi tiếng.

Hỏi nhanh

Tây Phụng và Tây Phượng có phải một?

Phải. Chữ 凤 đọc theo Hán Việt là “phụng” hoặc “phượng”, người bán ở Việt Nam dùng cả hai.

Tây Phụng 15 năm có phải ủ đúng 15 năm?

Nên coi đó là tên dòng, phân hạng của hãng. Bạch tửu không có quy định về ghi tuổi chặt như whisky Scotch.

Tây Phụng có hàng giả không?

Có, như mọi nhãn bạch tửu có tên tuổi. Xem kỹ nắp, màng bọc, chữ in trên chai, hộp và mã chống giả của hãng nếu có.