Hai ly whisky trên quầy bar, ly có đá hơi đục mờ, ly không đá trong vắt

Có chai rượu giống hình này? Gửi ảnh để được định giá miễn phí.

Rót whisky vào ly, thả hai viên đá, vài phút sau rượu chuyển mờ như có sương. Nhiều người giật mình tưởng chai giả hoặc rượu hỏng. Thường thì không phải. Hiện tượng này có tên, có lý do, và chính nó giải thích dòng chữ “non-chill filtered” in trên nhãn một số chai.

Vì sao whisky bị đục khi lạnh

Trong whisky có một lượng nhỏ dầu và các hợp chất béo đi ra từ ngũ cốc và gỗ thùng. Ở nhiệt độ phòng, chúng tan đều trong rượu. Khi lạnh đi, hoặc khi độ cồn bị pha loãng bởi đá tan hay nước, chúng không còn tan hết và kết lại thành những hạt rất nhỏ, làm rượu trông mờ. Rượu ấm lên thì thường trong trở lại.

Hiện tượng này dễ thấy ở chai dưới khoảng 46%. Ở độ cồn cao hơn, các chất đó vẫn tan được, nên nhiều nhà rượu không lọc lạnh chọn đóng chai từ 46% trở lên.

Lọc lạnh là gì

Lọc lạnh (chill filtration) là bước làm lạnh rượu xuống quanh 0°C hoặc thấp hơn rồi cho chạy qua màng lọc, để giữ lại phần chất béo kia trước khi đóng chai. Kết quả là rượu luôn trong veo, kể cả khi cho đá. Phần lớn whisky phổ thông 40% đều qua bước này.

	Có lọc lạnh	Không lọc lạnh (non-chill filtered)
Khi thêm đá	Vẫn trong	Có thể đục mờ
Độ cồn hay gặp	40–43%	Từ 46% trở lên
Cảm giác trong miệng	Gọn, nhẹ	Dày, dầu hơn một chút
Nhãn ghi	Thường không ghi gì	“Non-chill filtered”, “Unchill-filtered”

Lọc lạnh có làm mất hương không thì người trong nghề vẫn tranh cãi. Nhiều người nếm thấy chai không lọc đậm và dày hơn, cũng có thử nghiệm mù cho kết quả khó phân biệt. Điểm chắc chắn là chai không lọc lạnh giữ được thứ gần với rượu trong thùng hơn.

Đục thế nào là bình thường, thế nào là đáng lo

Bình thường: mờ đều khi lạnh hoặc thêm nước, để ấm lại thì trong. Một ít cặn mịn ở đáy chai không lọc lạnh để lâu.
Nên để ý: chai còn seal mà rượu đục ở nhiệt độ phòng, có váng nổi, mảnh lơ lửng to, hoặc mùi lạ như mùi giấm, mùi hóa chất. Với chai mang tên hãng lớn mà nhãn ghi 40%, rượu đục ngay trong chai là dấu hiệu không bình thường.

Mảnh nút bần vụn rơi vào chai cũng hay bị nhầm là cặn. Mảnh này màu nâu, cứng, nổi hoặc chìm riêng lẻ, không làm rượu mờ đều.

Có nên cho đá vào whisky

Tùy khẩu vị. Đá làm lạnh và pha loãng, che bớt cồn nhưng cũng giấu bớt mùi. Với chai không lọc lạnh, đá làm rượu đục, chỉ là chuyện nhìn, không ảnh hưởng an toàn. Nếu muốn giữ mùi, thử nhỏ vài giọt nước thay vì đá.

Liên quan gì tới giá trị chai

Ít người để ý, nhưng dòng chữ non-chill filtered thường đi cùng các bản cao cấp, cask strength hoặc bản giới hạn, nên phần nào cho biết chai thuộc nhóm nào. Khi chụp chai để hỏi giá, chụp rõ nhãn có những chữ này và độ cồn. Các dòng whisky hay được hỏi mua lại có ở trang thu mua whisky.