Thu Mua Rượu Port Giá Cao: Ruby, Tawny, Vintage Port

Port hay bị nhầm là rượu mạnh vì chai nặng, vị ngọt, uống thấy ấm. Thật ra đây là vang, chỉ khác là được thêm rượu nho mạnh trong lúc lên men. Thu Mua Rượu Ngoại nhận Port từ chai Ruby phổ thông tới Vintage Port cất vài chục năm, nhưng hai đầu đó có giá bán lại cách nhau rất xa.

Port nằm trong nhóm vang, các dòng khác bên mình nhận có ở trang thu mua rượu vang. Ai quen gọi chung là vang đỏ ngọt thì xem thêm thu mua rượu vang đỏ, vì cách định giá hai nhóm khá giống nhau.

Port làm ra thế nào

Port đến từ thung lũng Douro ở phía bắc Bồ Đào Nha. Khi nho đang lên men, người ta đổ thêm rượu mạnh chưng từ nho. Men chết, quá trình dừng lại khi rượu còn nhiều đường. Kết quả là vang ngọt, độ cồn thường từ 19% tới 22%, cao hơn vang thường chừng một nửa. Rượu trước đây ủ và xuất đi từ Vila Nova de Gaia, bên kia sông đối diện thành phố Porto, nên nhãn nhiều nhà vẫn ghi địa danh này.

Năm kiểu Port và vị trí của chúng

• Ruby và Reserve: ủ ngắn, màu đỏ tươi, uống ngay. Đây là loại hay gặp trong giỏ quà, giá bán lại thấp.
• Tawny có ghi tuổi: 10, 20, 30, 40 năm. Ủ lâu trong thùng gỗ nhỏ nên ngả màu hổ phách, mùi hạt dẻ, caramen. Con số là tuổi trung bình theo phong cách, không phải tuổi của từng giọt rượu. Tawny 30 và 40 năm có giá trị hơn hẳn bản 10.
• Colheita: tawny của một vụ duy nhất, có ghi năm thu hoạch và năm đóng chai.
• LBV (Late Bottled Vintage): rượu một vụ, đóng chai sau khoảng 4–6 năm. Dễ uống, giá vừa, hay bị nhầm với Vintage Port vì cũng ghi năm.
• Vintage Port: chỉ làm ở năm nho tốt mà nhà sản xuất “tuyên bố” vintage, trung bình vài lần mỗi thập kỷ. Đóng chai sau khoảng hai năm rồi già trong chai hàng chục năm. Đây là nhóm có người sưu tầm và giá bán lại tốt nhất.

Còn White Port làm từ nho trắng, thường dùng pha đồ uống, gần như không có thị trường mua lại.

Đừng nhầm LBV với Vintage Port

Đây là chỗ người bán hay hiểu sai nhất. Cả hai đều ghi một năm trên nhãn. Muốn phân biệt, đọc kỹ: phải có đúng chữ “Vintage Port” và không có chữ “Late Bottled”. Vintage Port đóng nút bần dài như vang, phải cất nằm. Phần lớn Ruby, Tawny và LBV loại đã lọc dùng nút có núm cầm, cất đứng được. Nhìn nút trong ảnh là đoán được khá nhiều.

Nhà sản xuất nào dễ bán lại

Các tên người mua lại biết ngay: Taylor’s, Fonseca, Croft (cùng một tập đoàn), Graham’s, Dow’s, Cockburn’s (cùng nhà Symington), Sandeman, và Quinta do Noval. Noval có bản Nacional làm từ một vườn nho gốc cũ, thuộc nhóm hiếm nhất của Port. Vintage Port của các nhà này, niên vụ được chấm cao, cất đúng cách là loại bên mình hỏi kỹ nhất. Những chai Port cũ hiếm thường đi chung với nhóm rượu sưu tầm khi người chơi bán cả tủ.

Điều làm giá Port lên hoặc xuống

• Kiểu Port: Vintage Port và Tawny tuổi cao ở nhóm trên, Ruby ở nhóm dưới.
• Niên vụ: với Vintage Port, năm được tuyên bố rộng rãi thường giữ giá tốt.
• Mực rượu và nút: Vintage Port cất đứng lâu năm dễ khô nút, tụt mực. Cách cất đúng có ở bài bảo quản vang và champagne để giữ giá.
• Nhãn: nhiều chai Vintage Port cũ in chữ trực tiếp lên thủy tinh. Chữ còn rõ thì dễ định giá.
• Hộp, thùng gỗ: còn hộp gốc thường được cộng thêm chừng 5–15%.

Cặn đen dưới đáy chai Vintage Port là bình thường, không làm giảm giá. Tawny và Ruby thì gần như không có cặn vì đã lọc. Port ủ lâu sống được bao lâu, bạn đọc ở bài rượu vang để lâu năm có uống được không.

Gửi ảnh Port cho bên mình

Chụp nhãn chính thấy rõ kiểu Port và năm, cổ chai thấy nút và mực rượu, cùng hộp nếu còn. Gửi qua Zalo 038.737.6666, thường sau 30–60 phút bạn có giá tham khảo. Ở Hà Nội bạn mang chai tới cửa hàng ở Trần Cung hoặc hẹn xem tại nhà; ở tỉnh thì chốt giá qua ảnh rồi gửi chai ra.

Hỏi đáp khi bán Port

Port đã mở nắp có bán được không?

Tawny đã mở giữ vị được vài tuần, nhưng chai khui rồi gần như không ai mua lại để bán tiếp. Bên mình chỉ nhận kèm lô chai nguyên, giá thấp.

Port khác Sherry, Madeira ra sao?

Cùng là vang cường hóa nhưng khác vùng và cách làm. Sherry từ Jerez, Tây Ban Nha, có loại khô và loại ngọt. Madeira từ đảo Madeira, được làm nóng khi ủ. Bên mình nhận cả ba, nhưng Port có thị trường mua lại rõ nhất.

Port Ý hay vang ngọt Ý có tính như Port không?

Không, chữ Port chỉ dùng cho rượu vùng Douro. Vang ngọt Ý như Vin Santo hay Recioto định giá theo nhà sản xuất, xem trang thu mua rượu vang Ý.

Tawny 10 năm để thêm vài năm có thành 20 năm không?

Không. Tuổi của Tawny tính lúc đóng chai, rượu không già thêm đáng kể trong chai. Giữ lâu chỉ làm nhãn và nút cũ đi.