Rượu có bị bay hơi không? Vì sao chai chưa mở vẫn vơi

Có. Rượu chưa mở vẫn bay hơi được, chỉ là rất chậm. Nút bần không kín tuyệt đối, nên qua nhiều năm mức rượu trong chai hạ dần, nhất là khi chai để nơi nóng hoặc nút đã khô. Với người bán lại, chai vơi nhiều sẽ bị trừ giá, vì người mua sợ rượu bên trong đã tiếp xúc không khí.

Bài này nói cách nhận biết chai bị vơi, mức nào còn bình thường và cách cất để giữ mức. Nếu bạn đang định bán, có thể đọc thêm cách định giá rượu ngoại để biết mức rượu nằm ở đâu trong cả bảng tiêu chí.

Vì sao chai còn nguyên seal mà rượu vẫn hụt

Nút bần là vật liệu tự nhiên, có lỗ khí rất nhỏ. Các nhà đấu giá như Zachys ghi thẳng rằng nút bần không kín hoàn toàn, nên chai càng để lâu thì khoảng trống trên cổ chai càng lớn.

Ba thứ làm rượu hụt nhanh hơn bình thường:

• Nhiệt độ cao và lên xuống thất thường, ví dụ chai để trên nóc tủ, gần bếp hay cạnh cửa kính có nắng.
• Nút bần khô, co lại, không còn ôm sát cổ chai.
• Rượu mạnh để nằm lâu ngày, cồn cao làm nút bần mủn dần.

Whisky để đứng, vang để nằm: đừng lẫn hai cách

Nhiều nhà vẫn xếp chai whisky nằm ngang trên giá như vang. Cách này hại chai. Whisky Advocate giải thích rượu mạnh có độ cồn cao sẽ làm nút bần xuống cấp nếu ngâm lâu, rượu có thể rỉ ra hoặc bị ám mùi nút. Whisky cũng không chín thêm trong chai như vang, nên không cần nằm.

Vang thì ngược lại. Chai vang được đặt nằm để rượu luôn chạm nút, giữ nút ẩm và nở, không co lại. Một chai vang đứng nhiều năm trên kệ trưng bày rất dễ khô nút và vơi. Hướng dẫn chi tiết cho từng loại có trong bài bảo quản rượu whisky đúng cách.

Các mức rượu người mua nhìn vào

Dân đấu giá gọi tên mức rượu theo vị trí trên chai. Với chai dáng Bordeaux có vai rõ, bảng của Langtons và Tennants xếp từ trên xuống như sau:

• Vào cổ chai (into neck), chân cổ chai (base of neck): gần như chưa hụt, rất tốt với chai từ 10 năm trở lên.
• Vai cao (high shoulder): bình thường với vang Bordeaux từ 20 năm trở lên.
• Giữa vai (mid shoulder): nút đã yếu, nguy cơ rượu bị oxy hoá cao hơn.
• Dưới vai (low shoulder): rủi ro lớn. Tennants ghi chỉ nhận bán khi chai đặc biệt hiếm hoặc đáng chú ý.

Whisky cũng được xem theo cách tương tự. Rare Whisky 101 thống kê các phiên đấu giá whisky ở Anh và thấy chai ở mức vai cao chỉ giữ khoảng ba phần tư giá trị so với chai đầy tới cổ. Đây là số liệu của một đơn vị, không phải chuẩn chung, nhưng cho thấy mức rượu ảnh hưởng thật tới giá.

Vơi bao nhiêu thì bị trừ giá khi bán lại

Bên mình không trừ theo một con số cố định cho mọi chai. Cách xét thường là:

• Chai whisky, cognac mức rượu còn tới cổ: định giá như chai bình thường.
• Rượu hạ xuống vai: trừ giá, mức trừ tuỳ dòng rượu và tuổi chai. Chai hiếm vẫn có người tìm dù vơi.
• Rượu thấp hẳn, nút ướt hoặc có vệt rỉ khô quanh cổ: giá giảm mạnh, có chai chỉ tính như hàng sưu tầm vỏ.

Với vang, mức rượu được xét theo tuổi chai: chai Bordeaux từ 20 năm ở mức vai cao vẫn coi là bình thường. Nếu bạn đang giữ vang cũ, bài vang để lâu năm có uống được không giúp đoán chai còn tốt hay đã qua đỉnh. Muốn biết loại nào giữ được lâu nhất trước khi giảm chất lượng, xem thêm rượu ngoại để được bao lâu.

Giữ mức rượu cho chai bạn định bán

• Cất ở chỗ tối, mát, ít thay đổi nhiệt độ. Tủ quần áo trong phòng có điều hoà thường tốt hơn kệ trưng bày phòng khách.
• Whisky, cognac, rượu mạnh: để đứng. Nhiều người giữ chai lâu năm nghiêng nhẹ chai vài lần mỗi năm cho rượu chạm nút rồi dựng lại, để nút không khô.
• Vang, champagne: để nằm, tránh rung, tránh nắng chiếu.
• Giữ hộp gốc. Hộp vừa che sáng vừa giúp chai được thêm khoảng 5 đến 15% khi bán so với chai không hộp.

Với vang và champagne, cách cất có ảnh hưởng tới giá còn rõ hơn rượu mạnh. Bài bảo quản vang và champagne để giữ giá nói kỹ phần này.

Câu hỏi hay gặp về rượu bị vơi

Chai whisky chưa mở mà vơi có uống được không?

Thường vẫn uống được, vì rượu mạnh bền hơn vang nhiều. Nhưng nếu nút đã mủn, rượu có mùi lạ hoặc đục thì nên cẩn thận. Khi bán, chai này vẫn có giá, chỉ thấp hơn chai đầy.

Rượu vơi có phải do bị rút ruột không?

Không hẳn. Vơi đều theo năm tháng là bình thường. Điều đáng nghi là chai còn mới mà mức rượu thấp bất thường, seal có dấu cắt dán lại hoặc nút lỏng. Bài nhận biết rượu ngoại thật giả có mấy điểm cần soi.

Gửi ảnh báo giá thì chụp mức rượu thế nào?

Đặt chai đứng ngang tầm máy, chụp nghiêng có ánh sáng phía sau để thấy rõ mặt rượu. Chụp thêm cổ chai, nút và seal. Ảnh gửi qua Zalo thường có giá tham khảo sau 30 đến 60 phút; con số cuối cùng chỉ chốt khi cầm chai trên tay.

Có chai bị vơi mà chưa biết còn bán được không, bạn cứ chụp mức rượu gửi Zalo 038.737.6666, bên mình xem rồi nói thẳng chai đó còn giá hay không.